С гепатити даврида парҳез қилиш касаллик аломатлари сезиларли даражада камайишига олиб келади. Масалан, доимий чарчаш ва биқин атрофидаги ўқтин-ўқтин пайдо бўладиган санчиқлар кескин камаяди.
Парҳезга риоя қилиш жараёнини бошлашдан аввал спиртли ичимликлардан воз кечинг. Чунки уларнинг ози ҳам жигар саломатлигига зарар. Шифокорлар С гепатити касаллигида «№5» рақамли парҳезни тавсия этишади. Бунда фақат буғда, қайнатилган ва димланган ёки газ печида тайёрланган овқатлар истеъмол қилинади. С гепатитида парҳезнинг бир кунлик калория миқдори 3100 дан ошмаслиги лозим. Шунинг учун бундай тартибга амал қилаётган беморларга кун давомида 4-5 маҳал овқатланиш тавсия қилинади.
Барча фойдали моддалар сутда
Овқатланишда сут маҳсулотларининг ўрни катта. Бундай маҳсулотларда саломатлигингизга даво бўлувчи энг муҳим витаминлар мавжуд. Айниқса, творогнинг фойдали жиҳати кўп. Шунингдек, ҳар хил гречкали, сулили, гуручли ва ошқовоқли бўтқаларни сут билан тайёрлашингиз мумкин. Бўтқаларнинг мазасига бироз таъм бериш учун озгина ўсимлик ёғи ёки сариёғ қўшсангиз ҳам бўлади. Фақат овқат тайёрлаш давомида ёғларни солишда меъёрни унутманг.
Сабзавот ва меваларнинг фойдаси мўл
Худди сут маҳсулотлари сингари сабзавотлар ҳам кони фойда. Улардан ҳар хил витаминларга бой шўрвалар тайёрлаш ёки димлаб пишириш мумкин. Шу билан бирга, янги сотувга чиққан сабзавотлардан салатлар (сабзи, карам, шивит ва петрушка) тайёрлаб, таомлар рўйхатини бойитса ҳам бўлади. Сабзавотларнинг шарбати ҳам сизга куч ва қувват беради. Қолаверса, сабзавотлар ва дуккакли ўсимликлардан гарнир тайёрлаб, таомномага қўшишингиз мумкин.
Юртимизда етиштириладиган меваларнинг барчаси (цитрус мевалардан ташқари) фойдали. Қулупнай ва маймунжон меваларини ҳам бемалол есангиз бўлади. Шунингдек, меваларнинг шарбати ҳам беморнинг соғлигига яхши таъсир қилади.
Ичимлик масаласи
Беморга, иложи борича, кўк чой ичишни маслаҳат берган бўлардик. Агар чой ичиш жараёнини бойитишни истасангиз, унда мойчечак ва ялпиз гиёҳларидан тайёрланган чойларни ичишингиз ҳам мумкин. Энг муҳими, бундай беморлар ҳар доим тозаланган ва қайнатилган сув ичишлари лозим. Ёнғоқ ёки писта чақишни хуш кўрувчиларни қувонтиришимиз мумкин. Сизга бундай эрмак маҳсулотлари зарар қилмайди.
Нимани емаган маъқул?
Қўй гўштидан тайёрланган шўрвалар ҳам соғлигингизга зарар. Шу жумладан, шўр, аччиқ ҳамда ўткир зираворлар ҳам. Дудланган, маринадли ҳамда консерва маҳсулотларидан умуман воз кечинг. Газланган ичимликлардан ҳам ўзингизни тийинг. Жуда аччиқ дамланган чой ва қаҳвани ҳам иложи борича ичманг. Ана шундай маҳсулотлардан воз кечсангиз, соғлигингизга путур етмайди.
ШАҢАРАҚ БИР МОЧАЛКАДАН ПАЙДАЛАНЫЎЫ МҮМКИН БЕ? Ҳәр бир шаңарақтың өзине тән гигиеналық әдетлери болады. Айырым үйлерде ҳәмме бир мочалкадан пайдаланса, базылары ҳәтте мочалкадан бир мәртеден артық пайдаланбайды. Қайсы жағдай шынында да гигиена көзқарасынан туўры болса, базылары буған тек ғана әдетленип қалған, болғаны. «Шаңарақлық» мочалкадан пайдаланыў қаншелли дурыс? Буған микробиологлар жуўап береди. Гигиена қағыйдаларына гөре, ҳәр бир адамның жеке мочалкасы ҳәм сүлгиси болыўы шәрт. Тис щёткасын айтпаса да болады. Өйткени ҳәр ким өз микробиозы, бактерияларына ийе болып, олар өзи ушын ғана қәўипсиз. Бирақ басқаларға зыян жеткерип қойыўы мүмкин. Биз айырым микроорганизмлер менен «апақ-шапақ» болып жасаймыз. Олар бәрқулла бизиң микрофлорамызда болады. Егер де оған сырттан жат денелер түссе, ортада қарама-қарсылық келип шығады. Бул ақыбетинде қышыма ҳәм бөртпелер сыяқлы қолайсыз жағдайлардан үлкен кеселликлерге дейин себеп болыўы мүмкин. Әдетте мочалка қурғап үлгермейди, себеби ол ҳәрдайым ығал жерде турады. Сол тәризде ол бактериялар, соның ишинде Staphylococcus aureus (алтын рең стафилококк) көбейиўи ушын қолай шараят жаратады. Бул бактерия көплеген кеселликлерди келтирип шығарыўы мүмкин: безеў (угри) сыяқлы жеңил тери инфекцияларынан баслап менингитге шекем. Кеселлик жуқтырыўдың алдын алыў ушын айрықша мочалкадан пайдаланыў, ислетип болғаннан кейин жақсылап жуўып кептириў талап етиледи.
Шадлық гормонлары туўралы
Денсаўлықтың дәрежелери
Мәмлекетлик медицина қамсызландырыў механизмлерин енгизиў бойынша әмелге асырылатуғын ис-илажлар ҳаққында МАҒЛЫЎМАТ
Биз түрли кеселликлерге қарсы гүресиўде дәрилерге сүйенемиз. Сол себепли, ҳәр бир шаңарақта үлкен бе, киши ме дәри қутысы болады. Ҳәтте дәрилер менен емлениўге қарсы адамлардың үйинде де биринши медициналық жәрдемди көрсетиўге мөлшерленген дәри қутысы бар. Олардан ең керек ўақытларда пайдаланып, дәртимизди жеңиллестиремиз. Усы дәри-дәрмақлардың биз билмеген қандай зыянлары бар? Бүгинги тема тап усы ҳаққында…